8 kroków uważności. Czyli jak wspierać rozwój inteligencji emocjonalnej dzieci.

N a samym początku zapytam. Czy nie wydaje Ci się, że zbyt rzadko zwraca się uwagę na radzenie sobie z doświadczaniem trudnych emocji przez dziecko? A może chcesz to zmienić i zacząć wdrażać w swojej pracy (ale także poza nią), że nie tylko liczy się to czy dziecko potrafi już pięknie recytować wiersz czy liczyć, ale także czy potrafi obchodzić się z własnymi emocjami?

Patrząc nawet z Twojego doświadczenia, z którą umiejętnością trudniej jest Ci sobie poradzić? Nauczeniem wiersza czy poskromieniem złości? Emocje są jak labirynt, aby do nich dotrzeć, trzeba pokonać ogromną drogę w zrozumieniu przeszkód jakie po drodze napotykamy .

Słyszałaś kiedyś stwierdzenie, że umysł dziecka jest jak tabula rasa – inaczej mówiąc czysta karta? Jest to pojęcie, które wyraża pogląd, że wszelka wiedza dziecka pochodzi wyłącznie z doświadczenia, a umysł pozbawiony wszelakich doświadczeń jest „niezapisany”.

Jak pewnie wiesz, niemożliwe jest to, by dziecka karta została pusta. Ze względu na fakt, że maluchy w wieku 1-3 lat dosłownie chłoną informację. Naśladują zachowania innych. Zaczynają tworzyć więzi emocjonalne. Uczą się określonych zachowań, poprzez naśladownictwo. To czas, kiedy dziecko zaczyna się wszystkim interesować i ciekawić. I to właśnie Twoja w tym głowa (rodziców i otoczenia, w którym dziecko przebywa), aby jak najlepiej mu pomóc w wypełnieniu tej karty. Okres ten w szczególności umożliwia dziecku rozwój na trzech płaszczyznach:

• poznawczej
• psychomotorycznej
• społeczno-emocjonalnej

Jako małe przypomnienie miesiąc maj jest miesiącem poznawania rozwoju emocjonalnego, dlatego w dzisiejszym tekście, skupimy się jak powinien wyglądać rozwój dziecka w wieku 1-3 lat w sferze społeczno-emocjonalnej. Jak więc wspierać dziecko w rozwoju społecznym i emocjonalnym?

W poniżej przygotowanej tabeli przedstawiam zbiór umiejętności rozwojowych w sferze społeczno-emocjonalnej w poszczególnych etapach życia z podkreśleniem , że jest to tylko przypuszczalny przedział. Patrząc na poniższą rozpiskę pamiętaj, że rozwój każdego dziecka jest bardzo indywidualny i nie u każdego musi określona umiejętność występować w opisanym momencie, ze względu na wpływ różnych czynników, czy to genetycznych czy środowiskowych.

1-1,5 roku 

• odczuwanie lęku wobec innych
• nieśmiałość
• gaworzenie
• mówienie: mama, tata
• szukanie pocieszenia u rodziców, gdy coś się wydarzy
• płacz, gdy rodzic znika z pola widzenia
• zabawa ulubionymi zabawkami
• próby sprawdzania reakcji innych na zachowania
• wskazywanie poszczególnych części ciała zarówno u siebie jak i u innych
• korzystanie z prostych gestów np. „papa”
• reakcja na polecenia i zakazy
• radość dziecka, gdy zostanie pochwalone

Być może taka klasyfikacja jest dla Ciebie czymś nowym. Być może jest tylko przypomnieniem. Jedno jest pewne po jej przeczytaniu, już wiesz jak przebiega prawidłowy rozwój dziecka na poszczególnych etapach życia. Więc co powiesz na propozycję, aby codziennie zadbać o rozwój społeczno-emocjonalny dziecka i ćwiczyć z nim nabywanie nowych umijętności? Sama świadomość, że przyczyniłaś się do lepszego jutra malucha jest BEZCENNA. Aby ułatwić Ci to zadanie, specjalnie dla Ciebie dołączam niżej kilka wskazóew, które na pewno ułatwią Ci to zadanie. To co, gotowa? Do dzieła!

8 kroków uważności. Czyli jak wspierać rozwój inteligencji emocjonalnej dzieci.

1

Naucz nazywać i określać źródło doświadczanych emocji

Naucz dziecko przeżywać, nazywać oraz określać źródło doświadczanych emocji. Zwróć uwagę jak zachowuje się w różnych sytuacjach i pokaż, co się dzieje, kiedy odczuwamy lęk, strach czy radość. Pamiętając, że nie ma złych emocji, mogą być tylko czasem nieprzyjemne.

2

Okazuj dziecku zainteresowanie, szacunek a przede wszystkim miłość

Kiedy dziecko płacze to po prostu przytul i bądź przy nim. Kiedy jest zdenerwowane zaakceptuj to i dowiedz się z czego ono wynika. Zapoznawaj z zasadami panującymi w żłobku, ale także i poza nim. Rozmawiaj o emocjach, a także o zachowaniu. Pokazuj swoim zachowaniem jak powinno się okazywać szacunek i wsparcie innym osobom, nie krzywdząc nigdy drugiej osoby.

3

Pozwól dziecku na samodzielność

Ciągłe pilnowanie i robienie rzeczy za dziecko nie sprzyja jego rozwojowi. Daj mu przestrzeń do doświadczania i eksplorowania. To co dla Ciebie może być straszne i wywoływać lęk, nie musi wywoływać tego samego u dziecka, np. podczas spotkania dżdżownicy na chodniku, pozwól mu by mogło się przyjrzeć i doświadczyć, że ta dżdżownica wcale nie musi być taka groźna na jaką wygląda. Kiedy chce wejść na drabinkę pozwól mu, aby mogło sprawdzić swoje umiejętności. Jeśli mu się nie uda dowie się, że musi jeszcze popracować nad swoimi umiejętnościami. Warto w takich momentach pozwolić dziecku na swobodę, a ewentualnie później omówić z nim trudności jakie napotkał, to sprawia, że dziecko zacznie budować poczucie własnych kompetencji.

4

Nie krytykuj dziecka

Nie pouczaj i nie wytykaj błędów, a tym bardziej nie etykietuj w sposób : „Jak możesz być takim łobuzem”, ponieważ takie słowa bardzo trafiają do dzieci. Kiedy słyszy takie słowa traci poczucie własnej wartości oraz wychodzi z założenia, że inni również mogą być wrogo do niego nastawieni.

5

Pomóż dziecku radzić sobie z trudnymi emocjami

Kiedy zauważysz, że dziecko znalazło się w niezręcznej sytuacji, poświęć mu czas i omów daną sytuację z uwzględnieniem możliwych rozwiązań, co pozwoli dziecku poczuć się lepiej. Będzie to świetna okazja, by mierzyć się z własnymi przeszkodami na tyle, ile dziecko potrafi (a jak wiadomo apetyt rośnie w miarę jedzenia).

6

Wdrażaj małymi krokami nawyk dotyczący kończenia rozpoczętych działań przed rozpoczęciem kolejnych.

To pozwoli dziecku na skupienie się na danej czynności i zachowanie czystości wokół siebie.

7

Aktywnie słuchaj

Poprzez aktywne słuchanie dziecka możesz bliżej przyjrzeć się temu, co czuje w danym momencie. Takie rozmowy na pewno sprawią, że dziecko poczuje się kimś ważnym i, że dobrze mieć obok kogoś bliskiego z kim może porozmawiać.

8

Akceptuj wszystkie uczucia

Każdy może mieć gorszy dzień i przy tym płakać czy złościć się. Dziecko również ma prawo przeżywać gorszy dzień. W takiej sytuacji pozostaje Ci tylko zaakceptować emocje dziecka i być przy nim.
Może wydawać się to trochę skomplikowane, ale jak wiadomo trening czyni mistrza, na pewno sobie świetnie poradzisz.